Thành phố Đà Lạt 130 năm dưới sự kiến tạo của người Pháp

Thành phố Đà Lạt từ lâu là một trong những điểm đến thu hút rất nhiều giới trẻ hiện nay. Đây là một thành phố du lịch vùng cao nguyên có thời tiết mát mẻ ôn hòa quanh năm với những rặng thông lá kim trải dài bao phủ khắp một vùng luôn mê hoặc biết bao thế hệ con người đến rồi đi.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet – Hồ Xuân Hương gia đoạn 1925 -1930

Không những thế, với lịch sử hình thành hơn một thế kỷ dưới bàn tay nhào nặn của người Pháp ngay từ đầu, thành phố Đà Lạt còn sở hữu không ít các công trình kiến trúc đậm nét châu Âu đặc trưng và mang một dấu ấn hoài cổ làm tăng thêm sự cuốn hút khiến người ta khó có thể cưỡng lại, để rồi luôn có những tín đồ yêu phố núi năm nào cũng đặt chân đến vùng đất này ít nhất một lần chỉ để được hít thở “mùi” Đà Lạt. Hãy cùng Dydaa tìm hiểu về thành phố Đà Lạt một cách thật trọn vẹn.

Khám phá và chọn ra thành phố Đà Lạt

Đầu tiên, chúng ta cần phải biết là Đà Lạt thuộc cao nguyên LangBian (cao nguyên Lâm Viên), cao nguyên này được bác sỹ Alexandre Yersin tìm thấy trong một chuyến thám hiểm vào ngày 21 tháng 6 năm 1893. Cao nguyên Lâm Viên nằm ở độ cao khoảng 1.500 mét so với mực nước biển với nhiệt độ vô cùng mát mẻ, giống như khí hậu miền Nam nước Pháp.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Trước đó vào năm 1891, ông cũng đã từng có một chuyến đi khám phá vùng đất này từ phía Nha Trang nhằm tìm ra con đường thông từ Nha Trang ra Sài Gòn, tuy nhiên do thời gian vội vã nên ông phải dừng chân tại Di Linh vì cần quay lại Nha Trang để ra Hải Phòng. Sau này khi Toàn quyền Đông Dương là ngài Paul Doumer bắt đầu kế hoạch xây dựng nơi nghỉ dưỡng cho quan chức và cộng đồng người Pháp tại Việt Nam, thì ông đã yêu cầu bác sỹ Yersin tiếp tục thám hiểm và tìm ra một nơi phù hợp. Lúc này bác sỹ Yersin đã đề xuất chọn cao nguyên Langbian làm khu vực có thể chọn, xây dựng các điểm nghỉ dưỡng theo yêu cầu của Paul Doumer.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Tại sao Paul Doumer lại muốn xây dựng một nơi nghỉ dưỡng tại Việt Nam? Có một số lý do chính như sau: Người Pháp nói riêng và người châu Âu nói chung trước giờ sinh sống ở khu vực khí hậu hàn đới, vốn không quen với khí hậu nhiệt đới nên họ rất nhanh chóng bị kiệt sức khi sinh hoạt và làm việc tại Việt Nam. Hơn thế nữa, thời điểm này còn có những bệnh nhiệt đới nguy hiểm như sốt rét, vàng da… vì vậy Paul Doumer nhận thấy đây là một nhu cầu cấp thiết để giúp người Pháp hồi phục lại sức khỏe khi ở Việt Nam.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Vậy Ngài Paul Doumer đã đưa ra nhưng tiêu chí gì để chọn nơi nghỉ dưỡng phù hợp:

+ Độc cao tối thiểu so với mực nước biển là 1200m.

+ Nguồn nước ngọt dồi dào

+ Có đất đai có thể canh tác nông nghiệp

+ Địa hình có thể xây dựng đường sá giao thông

Thành phố Đà Lạt với độ cao trung bình 1500m, diện tích gần 300 km vuông, có nhiều nguồn suối nhỏ cùng một nhánh sông Đồng Nai ở thượng nguồn đã trở thành một nơi hoàn hảo nhất khi đối chiếu với các tiêu chí của Toàn quyền Đông dương Paul Doumer.

Bước đầu xây dựng thành phố Đà Lạt

Sau khi đã chọn được nơi để xây dựng khu nghỉ dưỡng thì các công việc chuẩn bị cho một thành phố tương lai bắt đầu được thực hiện. Tuyến đường mòn đầu tiên từ Phan Rang đến Lâm Viên đã được mở vào năm 1898 để vận chuyển hàng hóa, vật liệu để phục vụ cho việc sinh hoạt của những người đi đầu xây dựng thành phố Đà Lạt non trẻ. Lúc này, Paul Doumer đã lên ý tưởng xây dựng một tuyến đường sắt từ Phan Rang lên thành phố Đà Lạt.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Vào đầu những năm 1900, chính phủ Pháp đã xây dựng tuyến đường sắt từ Đà Lạt đến Phan Rang. Tuyến đường sắt được khởi công từ những năm 1930 và hoàn thành vào năm 1937 là một kỳ tích hoành tráng thời bấy giờ. Sau hơn 30 năm khởi công, phải đòi hỏi chuyên môn cao cũng như mất rất nhiều công sức để có thể đưa tuyến đường sắt vào vận hành tháng 9 năm 1939.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Tuyến đường sắt dài khoảng 124 km, nó đã giảm thời gian đi lại từ vài ngày xuống còn 10 tiếng đồng thời giúp đời sống sinh hoạt trở nên dễ dàng hơn cho người dân địa phương vào thời điểm đó.

Song song với việc xây dựng hệ thống giao thông là quá trình trồng trọt chăn nuôi cũng được tích cực thực hiện. Các loại rau củ quả cũng như động vật được mang từ Pháp qua để nuôi trồng thí nghiệm tại thành phố Đà Lạt. Thành công trong việc trồng trọt đã mang lại những bữa ăn với nhiều món ăn từ cà rốt, atiso, cà chua, bắp cải…Khoai tây và dâu tây là 2 loại thực phẩm phát triển khá tốt tại vùng đất này.

Nhờ việc lai tạp giống bò địa phương với các giống bò Pháp mà các con lai đã cao lớn và cho nhiều sản lượng sữa và thịt hơn. Phân từ gia súc sau khi ủ được sử dụng để bón cho nông trại.

Nước và điện là một nhu cầu cấp thiết cho một cộng đồng dân cư ở bất kỳ nơi nào, vì thế, chính quyền thuộc địa của Pháp ở Đông Dương đã thúc đẩy mạnh mẽ khả năng tự cung tự cấp năng lượng trong khu vực. Năm 1931, họ cho xây dựng một con đập trên sông Lam Tiền gần Đà Lạt. Việc xây dựng con đập này tạo cơ sở để hoàn thành một nhà máy điện ở hạ lưu Ankroet để cung cấp điện cho toàn thánh phố Đà Lạt.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Nhà máy điện bắt đầu được xây dựng ở khu vực Dankia, suối Vàng. Điện sẽ được cung cấp từ nhà máy thủy điện công suất 2.760 mã lực ở vùng thác Ankroet. Đây chính là nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam. Đập tràn của thủy điện Ankroet là đập tràn duy nhất được xây dựng bằng đá chẻ không có cốt thép. Nhà máy thủy điện Ankroet chính thức khai trương vào năm 1945 và hoạt động liên tục từ đó đến nay.

Đời sống người dân ở thành phố Đà Lạt mới hình thành

Khi người Pháp khám phá ra Đà Lạt, nơi đây chỉ có những đồng bào thiểu số sinh sống, đó là người K’ho. Người K’ho là người bản địa sống ở Đà Lạt, họ là những người đầu tiên làm thuê cho người Pháp để trao đổi lấy đồ dùng sinh hoạt. Nó khác biệt với người Việt khi người Việt làm thuê lấy tiền. Người  K’ho họ chỉ cần đổi lấy vải, muối, diêm…Họ có tài chăm sóc và ứng phó với các loại gia súc to lớn như bò, ngựa.

Cuối những năm 1930, các cư dân người Việt đầu tiên bắt đầu di cư đến thành phố Đà Lạt. Người đi trước đến sinh sống ổn định quay về thăm quê rồi rủ thêm người thân, họ hàng, láng giềng đi theo đến khai khẩn vùng đất mới. dân cư chư yếu đến từ Hà Đông và Nghệ An, Hà Tĩnh cùng một số khu lân cận. Chính vì thế mà họ chia ra thành các ấp: Hà Đông (1938), Nghệ Tĩnh (1940), Đa Thành (1942), Tây Hồ (1952), Vạn Thành (1952)…

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Người Việt lúc này vẫn chủ yếu là làm thuê cho các quan chức và chủ nông trại Pháp. Ban ngày làm thuê, buổi chiều về họ bắt đầu trồng thêm rau để cải thiện bữa ăn. Dần dần họ bắt đầu khai khải đất đai hoang dã thành những khu vườn. Sử dụng lá dã quỳ ủ thành phân bón để tưới cây. Say này, nghề trồng hoa, trồng rau ở thành phố Đà Lạt được sinh ra và phát triển chính là do những người dân di cư đã khởi tạo ra.

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Sau khi các tuyến đường giao thông được xây dựng, dân cư đến và ổn định cuộc sống thì các công trình công cộng, khu vực hành chính, địa điểm sinh hoạt tôn giáo, khách sạn, trường học… cũng dần mọc lên. Các công trình thời kỳ này chịu ảnh hưởng của những trường phái kiến trúc chính thống ở châu Âu như kiến trúc Roman, kiến trúc Gothic, kiến trúc tân cổ điển Pháp. Đến nay, hầu như các công trình này đều trở thành biểu tượng của Đà Lạt như: Ga hỏa xa Đà Lạt (Ga Đà Lạt), Khách sạn Langbian Palace (Khách sạn Dalat Palace), Trường Lycée Yersin (Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt), Nhà thờ Con Gà (Nhà thờ chính tòa Đà Lạt)…

Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet
Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet
Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet
Thành phố Đà Lạt 130 năm
Hình ảnh: Internet

Trên đây là một bài viết về các thông tin cơ bản về quá trình hình thành của thành phố Đà Lạt. Bài viết được tham khảo từ nhiều nguồn: Sách Đà Lạt năm xưa – Tác giả Nguyễn Hữu Tranh, Báo Lâm Đồng Online, Wikipedia. Hy vọng đọc xong bài viết này bạn sẽ hiểu hơn về phố núi Đà Lạt nhé.

>>> Tất tần tật về Đà Lạt: các quán cafe hot, homestay đẹp nhất, khách sạn gần chợ, kiến trúc Pháp cổ, tổng hợp điểm vui chơi…=> Xem tại đây: Đà Lạt

spot_img

Must Read

Bài đọc nhiều

Bài mới nhất

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

error: Content is protected !!